П а м я т ь. Любанский район

ВЁСКА АТРАДНАЕ
ГЛАДКІ Павел Міхайлавіч, н. у 1886 г., рэпрэсіраваны ў 1937 г.

ВЁСКА ДУНЦЫ
АСТАХНОВІЧ Антон Адамавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1930 г.
БЯНЬКОЎСКІ Аляксандр Венядзіктавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
ЛОБІК Іван Аляксандравіч, н. у 1907 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1930 г.
ХАРЫТАНОВІЧ Павел Іосіфавіч, н. у 1887 г., аднаасобнік, высланы ў 1930 г. з жонкай Анастасіяй Францаўнай.

ВЁСКА ЗАКАЛЬНОЕ
ДУНЕЦ Васіль Фёдаравіч, н. у 1892 г., ад наасобнік, высланы ў 1930 г.
ДУНЕЦ Мітрафан Фёдаравіч, н. у 1904 г., калгаснік, рэпрэсіраваны ў 1937 г.
КАЎГАРЭНЯ Антон Раманавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1930 г.
ЛІТОШКА Мацвей Ісакавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1930 г.

 КАМІСІЯ Ў СКЛАДЗЕ АД КАЛГАСА «НОВЫ МІР» ДАСТАНКА, ПРАСА, ЗУБКЕВІЧА, АД ЯЧЭЙКІ КПБ КІСЕЛЯ, АД С/С ЗВЯРЫНСКАГА 27 МАЯ 1930 г. УТВАРЫЛА ПЕРААЦЭНКУ КУЛАЦКАЙ МАЁМАСЦІ I ЗАРАЗ ЗНАХОДЗЯЧАГАСЯ Ў КАЛГАСЕ «НОВЫ МІР» РАЧЭН СКАГА С/САВЕТУ АСТАХНОВІЧА АНТОСЯ АДАМАВА

ЛЫСКАВЕЦ Андрэй Макаравіч, н. у 1887 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
МІКУЛІЧ Даніла Ільіч, н. у 1896 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
МІКУЛІЧ Дзмітрьгіі Міхайлавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1930 г.
СЯРЧЭНЯ Арцём Фёдаравіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1932 г.
СЯРЧЭНЯ Нічыпар Фёдаравіч, н. у 1880 г., аднаасобнік, высланы ў 1933 г.
ЧАРНЫШ Нічыпар Іванавіч, н. у 1878 г„ рэпрэсіраваны ў 1933 г.

ВЁСКА ЗАСМУЖЖА
БАРАНОЎСКІ Аляксей Аляксандравіч, н. у 1897 г., аднаасобнік, высланы ў 1931 г. разам з жонкай Марыяй Іосіфаўнай.
БАСЯК Давыд Міхайлавіч, н. у 1888 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
БАСЯК Цімафей Маісеевіч, н. у 1894 г., калгаснік, рэпрэсіраваны ў 1931 г.
БУЛАТ Фёдар Дзяменцьевіч, аднаасобнік, высланы ў 1930 г. з сям'ёй.
ГУРЛЕНЯ Аляксей Яфімавіч, н. у 1892 г., аднаасобнік, высланы ў 1930 г.
МІХНЕВІЧ Аляксей Васільевіч, н. у 1908 г., аднаасобнік, высланы ў 1930 г.
МІХНЕВІЧ Іван Андрэевіч, аднаасобнік, высланы ў 1930 г.
РУДЗІНСКІ Адам Усцінавіч, н. у 1883 г., аднаасобнік, высланы ў 1930 г.
СЕЎРУК Рыгор Іванавіч, н. у 1888 г., адна асобнік, высланы ў 1930 г.
ШЧУНЕВІЧ Павел Фадзеевіч, высланы ў 1930 г.
СТАТКЕВІЧ Міхаіл Іванавіч, н. у 1882 г., рэпрэсіраваны ў 1930 г. з жонкай Марыяй Аляксандраўнай, дзецьмі Зояй (1912 г.), Аляксандрай (1924 г.), Віктарам (1927 г.), Мікалаем (1929 г.), Іванам. М. I. Статкевіч і Іван Статкевіч загінулі ў месцах зняволення.


3 успамінаў Аляксандры Трацэўскай,
дачкі М. I. Статкевіча

Жылі мы ў Засмужжы — бацькі, мае старэйшыя брат і сястра, малодшыя браты. Мне было гадоў пяць. Вёска Засмужжа невялікая, каля двух дзесяткаў двароў. Наша сям'я была з найбольш заможных — усётакі 7 валок зямлі. У бацькі, Міхаіла Статкевіча, было восем сясцёр і ні аднаго брата, таму пасля смерці дзеда ўся зямля дасталася яму. Было меркаванне падзяліцца зямлёй з маімі незамужнімі цёткамі, але бацькава маці не дазволіла драбіць надзел. Так бацька стаў, на сваю бяду, заможнікам... У 30-я гады гэта было вельмі небяспечна. 23 сям'і з вёскі тады былі раскулачаны і высланы. У тым ліку і наша.
Бацька адмовіўся ўступаць у калгас, як і многія іншыя сяляне. У арцель пайшлі толькі тыя, хто не меў зямлі ці каня. I вось 12 лютага 1930 г. на нашым двары з'явіліся чужыя людзі. Апісвалі маёмасць, грузілі яе на воз... Забралі ўсё, пакінуўшы толькі самае неабходнае. У той дзень у вёсцы раскулачылі яшчэ пяць гаспадарак. А на наступны дзень арыштавалі бацьку. Што з ім здарылася далей —ніхто не ведае і сёння... Загінуў, як і не жыў —ці расстралялі, ці памёр недзе ў ссылцы.
14 лютага ў Мінску быў арыштаваны мой старэйшы брат Іван. Пра лёс яго таксама нічога не вядома. I, нарэшце, 8 сакавіка прыйшлі за ўсімі намі. Мама, старэйшая 18-гадовая сястра Зоя і мы, меншыя дзеці — я, браты Віктар і Коля адпраўлены ў ссылку. Накіравалі нас у в. Вялікі Паляннік Пермскай вобласці (у хуткім часе яна стала Молатаўскай). Пасяліліся ў хаце такіх самых гарамык — раскулачаных, якіх адправілі яшчэ далей. Але пражылі там нядоўга, пасля вядомага артыкула Сталіна ў газеце «Праўда» было дазволена высланых кулакоў і членаў іх сямей браць на парукі. Так удалося нам вярнуцца дадому, у ссылцы мы нікому не былі патрэбны працаваць няма каму, адны едакі.
Вярнуліся ў Засмужжа. У нашай хаце жылі чужыя людзі. Нас і яшчэ адну сям'ю пасялілі ў невялікай будыніне на краю вёскі. Можа б і жылі мы там, але ў 1937 г. прыйшоў загад: маці, як жонка «ворага народа», павінна вые хаць на 101 кіламетр ад Любанскага раёна. Трапіла яна ў турму ў Горкаўскай вобласці. Засталіся мы з братамі і старэйшай сястрой адны. Такі быў час, што людзі баяліся даць кавалак хлеба. Не магу забыць старшыню калгаса Аляксандра Свінко, які, рызыкуючы, не адмаўляў у дапамозе дзецям «ворага народа» — даваў сякія такія прадукты харчавання, дазволіў жыць у калгаснай майстэрні, а затым пасяліў нас у хаце раскулачаных.
Мама вярнулася зімой 1941 года. Хутка пачалася вайна. Віктар, якому было шаснаццаць гадоў, пайшоў у партызаны. Потым яго ўзялі ў армію, праслужыў сем гадоў. Калі ён вярнуўся, мы змаглі выкупіць сваю хату ў Засмужжы. Паступова наладжвалася жыццё, калгас, які нараджаўся ў такіх пакутах, уставаў на ногі, людзі паступова акрыялі...


ВЁСКА НОВАЯ ДУБРОВА
КАВАЛЁЎ Антон Сямёнавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1929 г.
МАКОЎСКІ Сцяпан Міхайлавіч, н. у 1884 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1929 г.
ХАЦІНОЎСКІ Аляксандр Фёдаравіч, адна-асобнік, высланы ў 1930 г.
ЧУМАК Марыя Юр'еўна, н. у 1889 г., ад наасобніца, выслана ў 1929 г.
ЧУМАК Таццяна Данілаўна, н. у 1874 г., рэпрэсіравана ў 1937 г.

ВЁСКА ОБЧЫН
ВЕРАМЕЙЧЫК Конан Харытонавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
ДАСТАНКА Дзмітрый Іванавіч, н. у 1895 г.,, бухгалтар Любанскага райсабеса, расстраляны ў 1933 г.
ДАСТАНКА Мікалай Фёдаравіч, н. у 1894 г., аднаасобнік, высланы ў 1933 г.
ДАСТАНКА Якаў Астапавіч, н. у 1910 г., рэпрэсіраваны ў 1937 г.
ЗДРОК Іван Трафімавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1931 г.
ІЁКША Андрэй Фёдаравіч, н. у 1889 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1937 г.
ІЁКША Цімафей Харытонавіч, н. у 1883 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1937 г.
ІСАКАЎ Марк Апанасавіч, н. у 1891 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1937 г.
КІЙКО Кірыл Максімавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
КУКРАШ Емяльян Іванавіч, н. у 1910 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
МАРДЗВІЛКА Мікалай Іванавіч, н. у 1884 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
РАБЕЦ Купрыян Васільевіч

ВЁСКА РАЧЭНЬ
ВЕРАМЕЙЧЫК Ігнат Мікітавіч, н. у 1889 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
ВЕРАМЕЙЧЫК Сямён Васільевіч, н. у 1904 г., калгаснік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
ВЕРАМЕЙЧЫК Тарас Міхайлавіч, н. у 1902 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
ГАРДЗІЕНЯ Іван Міхайлавіч, н. у 1901 г., калгаснік, рэпрэсіраваны ў 1947 г.
ІЁКША Рыгор Мікітавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
КУКРАШ Цярэнцій Мікалаевіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
КУКРАШ Цімафей Іванавіч, н. у 1883 г., аднаасобнік, высланы ў 1931 г.
КУКРАШ Якаў Макаравіч
ЛІХАЛАП Зіновій Міхайлавіч, н. у 1894 г., калгаснік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
ПІШЧЫК Кандрат Ціханавіч, н. у 1891 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
РЫМАШЭЎСКАЯ Соф'я Несцераўна, аднаасобніца, рэпрэсіравана ў 1933 г.
ХАЦЯНОЎСКІ Канстанцін Міхайлавіч, н. у 1904 г., калгаснік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.

ВЁСКА СТАРАЯ ДУБРОВА
АНДРУХОВІЧ Павел Данілавіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.
АНДРУХОВІЧ Рыгор Данілавіч, аднаасобнік, высланы ў 1932 г.
КОПАЦЬ Аляксей Пятровіч, аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1932 г.
СМОЛЬСКІ Сцяпан Лявонавіч, н. у 1887 г., аднаасобнік, высланы ў 1933 г.
СТАТКЕВІЧ Мікалай Іванавіч, аднаасобнік, высланы ў 1933 г.
ХАЦЯНОЎСКІ Павел Сямёнавіч, аднаасобнік, высланыў 1933 г.
ХАЦЯНОЎСКІ Сцяпан Сямёнавіч, н. у 1890 г., аднаасобнік, рэпрэсіраваны ў 1933 г.